Vështrim
Emine Murseli është poete e cila shkruan rrallë, por vargu i saj del vrullshëm nga brendia e shpirtit të saj poetik.
I shkruan përditshmërive, poezi emocionale, të cilat lexuesin e kthejnë në retrospektivë, duke shkrirë ngjarjet në vargje poetike, të cilat japin një ngjyrim herë dhembës e herë emocionale, duke sheshuar ngjarje e duke na shëtitur nëpër kohë dhe situata të ndryshme.
Edhe në këtë libër me titull “Ëndërr e shkëputur” na del përpara lexuesve një tabllo reale dhe një pasqyrë e qartë e ndodhive , të cilat autorja ka ditur t’i sheshojë, dhe t’i shkrijë në poezitë e këtij vëllimi, me aq vlerë artistike që kanë.
Ky libër është i ndarë në dy cikle poetike /Nëpër gjurmë kohe/ dhe /Të falem Kurbali/.
Ciki i parë përthekohet me poezi të shkruar në etapa të ndryshme kohore, siç edhe janë zhvilluar ngjarjet poetike. Në ato poezi hetohet një dozë pesimiste e autores, sidomos kur jemi te ngjarjet, të cilat e përthekojnë jetën e saj, me motivet mikste ekzistuese, të cilat janë shkruar në disa faza të mëhershme të kohës, sepse ato janë të tilla, siç ishin edhe ngjarjet autobiografike të saj nëpër kohë dhe moment të ndryshme.
Në këto poezi, autorja është e mbyllur, vetmitare karshi opinionit të gjerë shoqëror, dhe si e mbyllur në guackën e vetmisë, ajo, shkruan vargje prekëse, të cilat i japin ngjyrim shumë emocional, sepse, këto poezi janë prekëse dhe e kanë vulën e mërzisë dhe pesimizmit:
“Jetën ma bën panikë
Kjo botë e trishtimit”
Pra për poeten ajo kohë ishte mbushur me mashtrim, trishtim dhe nënshtrim, pa asnjë një trohë drejtësie në rrethin shoqëror, në të gjitha aspektet e jetës.
Njëjtë si në atë kohë kur poetja i ka shkruar disa nga poezitë e këtij libri e posaqërisht të ciklit të parë të librit, por edhe në kohën më të re, pozita e femrës në përgjithësi nuk është edhe e kënaqshme apo më mirë të themi nuk është në nivelin e duhur, prandaj, autorja me të drejtë shprehet:
“Ç’kohë e pistë
Hirësi shpirti
Arnë në botën e palimit
E pandehura çudirë
E rëndon ndjenjën e saj
Vështirë është të jesh femër”
Edhe më tej duke i lexuar poezitë e cklit të parë, lexuesi ndeshet me poezi të cilat shfaqin edhe më tej shqetësimet e autores si për veten po ashtu edhe për rrethin shoqëror që na rrethon. Ajo me ca vargje i drejtohet vetvetes:
“Si ta quaj veten perëndeshë
Kur nuk mbaron
Kënga e nënshtrimit
Apo ta quaj robëreshë
Në hije të mallkimit”
Janë këto vargje si përshkruese të ndodhive të asaj kohe, e për fat të keq ajo kohë sikur ka lidhur aleancë edhe me kohën e re, e që tek autorja shpërfaq dhe rritë edhe më tepër pesimizmin e pjekur në shpirtin e saj për një jetë dhe botë më të mirë.
Ka edhe të tjera poezi të cilat e ruajnë e vlerën, sepse nuk ka rënie apo ngritje, porse janë të një barazpeshe artistike.
Cikli i dytë përbëhet nga poezi përkushtimore, të cilat ngërthejnë në vete poezi kushtuar fshatit të saj, Kurbalisë, Preshevës. Luftës në Krime, Srebrenicës, mandej poezi për xhaxhain e saj, babain, motrën, etj., të cilat i ka mveshur me art dhe me mesazhe shumë të qëlluara dhe tejet objektive.
Ato janë poezi që pasqyrojnë objektivisht ato përkushtime poetike, apo ato personzhe që janë bërë temë vargërimi për poeten.
Duke i lexuar poezitë, kthehemi prapa në kohë duke u nisur nga shpërbërja e ish-Jugosllavisë, luftrat e zhvilluara nëpër ish republikat, si: në Srebrenië të Kroacisë që janë bërë vrasje të mijëra e mijëra njerëzve të pafajshëm, duke përfshirë gra, pleq e fëmijë myslimanë, poetja ngreh revoltë për këto vrasje të civilëve të pafajshëm:
“Srebrenicë varri i Ballkanit
Qëndrove trime
Bëre shumë heronj
Nga tradhtia e botës
Mbetën shumë jetimë
Sa shumë shtëpi u dogjën”
Apo në poezinë tjetër “Lufta e Krimesë”, poetja në fund të poezisë pyet shumë arsyeshëm:
“Vallë a mbijetoi kush
Në humbëtirë njerëzimi
Propaganda sfidë përjetimi
Që i shpalli luftë krimit”.
Mandej poezia tjetër “Holokausti”. Autorja përqëndrohet në ndodhitë në Shqipëri në kohën e trazirave të mëdha, nga të cilat pollën shumë ekcese e besa edhe vrasje:
“Holokaust
Në kepin e shpresës së mirë
U stisën në viktimë krimi”.
Përveç kësaj me vargje malli e dashurie u përkushtoi poezi: babait, nënës, xhaxhait, motrës, të cilat poezi ngjeshen me vargje të ndjesive të veçanta.
Libri me poezi “Ëndërr e shkëputur” ka vlerat e saj solide artistike, por autorja duhet më tepër të lexojë, ta pasurohet edhe më tepër me inspirime, të gjurmojë gjetje motivuese, t’i ikë poezive që shpërfaqin pesimizëm, dhembje dhe mërzi, porse me anë të poezive t’i kthehet “normalitetit” dhe pozitivitetit nëpër vargje poetike. Pra të mundohet të futet brenda motiveve koehrente, duke u munduar po ashtu edhe vargjeve t’u jape frymë, korrespondim të natyrshëm dhe t’i jetësojë ato me figura stilistike…
No Comment